"Zo sluit je een dier nog niet op"

Door Mark Demesmaeker op 29 januari 2019

Al vier maanden zit geneeskundestudente Amaya Coppens (24) in een Nicaraguaanse cel. Ze deelt twintig vierkante meter met vijftien meisjes die net als zij protesteerden tegen het regime. Europarlementslid Mark Demesmaeker ging haar als eerste Belg opzoeken. "Zo sluit je een dier nog niet op."

Hoogstens één keer per week mag Amaya - dochter van een Belgische vader en Nicaraguaanse moeder - naar buiten om een beetje te wandelen. De rest van de tijd zit ze met vijftien jonge vrouwen in een kleine cel in vrouwengevangenis La Esperanza. Je kan je er niet wassen of naar het toilet gaan zonder dat je celgenoten het gezien hebben. Om een streepje van de buitenwereld te zien door de tralies

moeten de meisjes op hun stapelbedden klimmen. In de cel circuleren drie boeken. Die lezen de meisjes beurtelings telkens opnieuw. De enige andere activiteit: armbandjes maken van blauw en wit plastic. Ziet de bewaker dat bandje, dan rukt hij het van je pols. De nationale kleuren dragen is verboden.

Na lang aandringen bij de autoriteiten mocht N-VA'er Mark Demesmaeker met twee collega-politici, de vrouwengevangenis in de buurt van hoofdstad Managua bezoeken. Door de komst van de Europarlementsleden is het regime een beetje beter dan normaal. Een paar meisjes volleyballen buiten. Amaya mag zelfs haar armbandje aanhouden. Normaal krijgt ze maar eens in de drie weken bezoek van familie. Haar advocaat ziet ze er nooit. Ze mag hem ook niet bellen.

321 doden. Of meer
In het hele land zijn opstanden tegen de autoritaire president. De in Brussel geboren studente zit al vier maanden vast omdat ze in haar universiteitsstad Léon deelnam aan de protesten tegen president Ortega. Die onderdrukt de acties met censuur en geweld. Volgens de officiële cijfers vielen er 321 doden tijdens de manifestaties. In werkelijkheid zijn het er volgens experts meer.

Amaya groeide uit tot één van de leiders van het studentenprotest. In september sleurden politiemannen en paramilitairen haar uit haar woning. Het Openbaar Ministerie beschuldigt haar van terrorisme en verboden wapenbezit. "Kennelijk ben ik een terrorist omdat ik meedeed aan protesten. Toen de opstanden gewelddadiger werden, sloot het ziekenhuis de deuren. Studenten en artsen hebben toen in huizen gewonden verzorgd. Mijn gezicht is iets te vaak opgedoken op sociale media."

Alle meisjes in de cel van Amaya hebben een gelijkaardig verhaal. Ze protesteerden tegen Ortega en zitten nu vast. Amaya kan nog glimlachen als ze tegen de bezoekende politici praat. "Ze houdt zich ongelooflijk sterk en blijft vastberaden", zegt Demesmaeker. "Niet alle meisjes houden het vol. Sommigen konden amper een woord uitbrengen. Ze hebben depressieve klachten, een gebrek aan zonlicht, hoge bloeddruk... Ze zegt dat ze niet wordt mishandeld. Toch gaat hun opsluiting en het gevangenisregime in tegen allerlei internationale verdragen. Eerlijk: zo sluit je een dier nog niet op."

Schijnproces
De geneeskundestudente - dochter van een Belgische vader - verschijnt eind februari voor de rechter. Ze riskeert vijftig jaar cel. Veel hoop op een eerlijk proces heeft ze niet. "Ze heeft haar advocaat maar één keer een paar minuten gezien", zegt Demesmaeker. "Dat was op de hoorzitting toen de beschuldigingen werden voorgelezen. Haar strafdossier heeft ze nog nooit gezien, terwijl dat een fundament van de rechtsstaat is."

Amaya is er volgens Demesmaeker van overtuigd dat haar straf al vaststaat. "Ze krijgt een schijnproces. Haar enige hoop is eigenlijk dat het regime verandert of bezwijkt onder internationale druk."

De politicus trok na zijn gevangenisbezoek hoogstpersoonlijk naar Ortega. "Ik heb hem gevraagd Amaya vrij te laten. Het land heeft mensen als zij nodig. Amaya wil haar studie afmaken en in Nicaragua blijven om mensen te helpen. Het maakt me triest te zien dat zo'n veelbelovende jonge vrouw tegen 50 jaar cel aankijkt." Ook voor haar vriendinnen vroeg Demesmaeker de vrijlating. "Want daar was Amaya heel duidelijk over: als ze vrijkomt uit de gevangenis, dan doet ze dat sámen met haar vriendinnen. Ze wil geen voorkeursbehandeling omdat ze de dubbele nationaliteit heeft."

Broers in België
Het lijkt onwaarschijnlijk dat president Ortega luistert naar de oproep van Demesmaeker. "Ik hoor telkens hetzelfde: de studentenprotesten waren een staatsgreep. Naar andere argumenten wil niemand luisteren, zelfs de openbaar aanklager niet." Demesmaeker merkte tijdens zijn bezoek dat leider Ortega steeds verder afglijdt van een autoritair regime naar een echte dictatuur. "Op elke straathoek zie je zwaarbewapende soldaten of paramilitairen - mannen met wapens maar zonder uniform.

Na een afspraak in ons hotel met analisten en journalisten was een vrouw angstig teruggekeerd. Toen ze vertrok, werd ze gevolgd door mannen op scooters. Ze durfde de hele nacht niet meer buiten te komen."

Als de Franse collega van Demesmaeker Amaya vraagt wat we voor haar kunnen doen, zegt ze: "Toon wat hier gebeurt. Er zijn nog veel mensen die niet weten wat er aan de hand is. We willen niet dat Nicaragua het nieuwe Venezuela wordt."

Twee broers van Amaya, Diego en Santiago, zijn naar België gevlucht omdat ze bang zijn ook vervolgd te worden.

 

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is