Overdracht Plantentuin Meise: moeten we nu lachen of huilen?

Door Mark Demesmaeker op 10 december 2012, over deze onderwerpen: Plantentuin van Meise

Afgelopen vrijdag (voor de notulen: 7 december 2012) besliste een ‘superministerraad’, een Belgische diplomatieke topontmoeting tussen Vlaanderen en Franstalig België, dat de Plantentuin van Meise eindelijk en definitief naar Vlaanderen komt. Een ‘symbooldossier’ zegt de pers. Als ze daarmee bedoelen dat dit verloederde dossier een symbool is voor de staat waarin dit land zich bevindt, dan hebben ze nog gelijk ook.

Parel van de Groene Gordel

De overdracht van deze parel van de Groene Gordel werd in 2001, vandaag dus al meer dan 11 jaar geleden, afgesproken in het Lambermontakkoord. Het was het resultaat van een compromis, een akkoord met geven en nemen… de veelgeprezen manier van politiek bedrijven in België. Voor de Plantentuin in Meise was er nog maar één formaliteit nodig: een akkoord tussen de Vlaamse en Franse Gemeenschap, om de rechten van het personeel van de beide taalgroepen te verankeren en om het wetenschappelijk patrimonium van de beide gemeenschappen te inventariseren. Dat akkoord kwam er maar niet.

Talloze keren heb ik de elkaar opeenvolgende minister-presidenten van de Vlaamse Regering, Yves Leterme en Kris Peeters, hierover in het Vlaams Parlement ondervraagd. En altijd waren er voor de Franstalige Gemeenschap nog wel enkele punten of komma’s te regelen zodat de nodige handtekeningen er maar niet kwamen. Dat Meise in de Vlaamse Rand ligt was daar nooit vreemd aan.

De federale overheid wilde dus niet meer investeren; Vlaanderen wilde wél, maar mocht niet investeren. De gevolgen zijn gekend. Het patrimonium is zodanig in verval geraakt dat nu minstens 10 miljoen euro investeringen nodig zijn. Een veelvoud van wat nodig zou geweest zijn mocht dit dossier niet 11 jaar hebben aangesleept. Deze plantentuin van wereldniveau werd zo het slachtoffer van de Franstalige politiek van de verschroeide aarde. Een deel van de collectieserres is ingestort, andere delen worden met stutwerk overeind gehouden, een derde van de wereldberoemde orchideëncollectie en Marantaceae ging zo al verloren. Gebouwen zijn aangetast door schimmel of betonrot, toegangstickets worden verkocht in een soort frietkraam…

Crisismanagement

De directie van de Plantentuin voerde noodgedwongen jarenlang een crisismanagement, het personeel was gelukkig gemotiveerd en creatief genoeg om de totale teloorgang te voorkomen. En na 11 jaar gehakketak raakte de definitieve overdracht naar Vlaanderen opniéuw bezegeld in het Vlinderakkoord van Di Rupo en Co. Zo gaat dat in België.

En wij, Vlamingen,moeten dan blij zijn. Uiteindelijk hebben de Franstaligen met dit nieuwe compromis overigens weer deels hun slag thuisgehaald. Niet alleen zijn er garanties voor de Franstalige personeelsleden, de Franse Gemeenschap mag ook twee afgevaardigden aanduiden in de raad van bestuur van deze Vlaamse instelling die opereert op Vlaams grondgebied, en krijgt dus medezeggenschap in het beheer van de Plantentuin. Een unicum én een precedent.

Stel u even het omgekeerde voor: Vlaamse vertegenwoordigers in een instelling van de Franse Gemeenschap om de Vlaamse belangen te verdedigen… Ondenkbaar!
Maar goed, we zijn opgelucht dat Vlaanderen nu eindelijk de baan vrij heeft om te investeren en de Plantentuin opnieuw de uitstraling te geven die hij verdient!

Maar de bittere nasmaak blijft… Want: "Degenen die altijd hoog opgeven met ‘la Belgique’ en de federale loyaliteit hebben echter tot nu toe het initiatief niet genomen om een essentieel onderdeel van de federale loyaliteit, namelijk het uitvoeren van gemaakte afspraken qua bevoegdheidsverdeling, na te komen." Woorden van niemand minder dan Vlaams minister-president Yves Leterme in juni 2007, als antwoord op één van mijn vele vragen in het Vlaams Parlement.

Ik kon hem alvast niet tegenspreken. Dat was net voordat hij vertrok naar het federale niveau om daar eens orde op zaken te gaan stellen. Het vervolg kennen we. Even tussen haakjes: de zesde staatshervorming, nu al maanden aangekondigd door de regering-Di Rupo, staat opnieuw bol van overdrachten van bevoegdheden die er zullen komen na… Juist: na het sluiten van de nodige samenwerkingsakkoorden.

En de boer hij ploegde voort.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is