[DS] Alle alarmbellen hadden moeten afgaan

Door Mark Demesmaeker op 21 december 2016

Noch de Europese Commissie, noch de lidstaten deden pogingen om vervuilende diesels aan te pakken. Nieuwe wetten werden zelfs vertraagd.

Dit is (...) een duidelijk geval van het verslaan van de testcyclus.' De zin komt uit een e-mail van het directoraat-generaal Groei uit 2012. Een ambtenaar had informatie gekregen over een bepaalde dieselwagen die alleen minder NOx uitstootte als de omgevingstemperatuur tijdens de test tussen de 20 en 30 graden lag.

Het is een van de aanwijzingen dat de Europese Commissie al lang voor het losbarsten van het dieselschandaal bij Volkswagen wist, dat wagens veel meer vervuilende stoffen als NOx uitstootten dan wettelijk toegelaten.

De mail wordt vermeld in het voorlopige rapport van de onderzoekscommissie van het Europees Parlement naar Dieselgate. Volgens de onderzoekscommissie, die geleid werd door Kathleen Van Brempt (SP.A), is er op verschillende niveaus gefaald.

1. De Europese Commissie negeerde tien jaar lang signalen

De onderzoekscommissie kon niet aantonen dat commissarissen wisten van het gebruik van sjoemelsoftware door automakers. 'Maar al in 2005 waren ze ervan op de hoogte dat diesels een veelvoud uitstootten van wat er uit labtests naar voren kwam', zegt Van Brempt.

In 2011 bracht het Europese Joint Research Centre een rapport uit dat dit nog eens benadrukte. 'Tegelijk wist men, door voorvallen in de Verenigde Staten, dat er wel degelijk zoiets bestond als sjoemelsoftware', aldus Van Brempt. Toch werd het verband blijkbaar nooit gelegd, althans niet on the record. Men dacht dat het probleem lag bij de testmethode.

2. Lidstaten met een belangrijke auto-industrie remden een verbetering van de test af Omdat duidelijk was dat de test niet deugde, werd tien jaar geleden

al beslist om wagens voortaan op de weg te testen. Maar vandaag is het nog altijd niet zo ver. 'Ex-commissarissen Antonio Tajani en Janez Potocnik zeiden dat ze niet naar sjoemelsoftware zochten, omdat ze zich concentreerden op die nieuwe test', zegt Van Brempt. 'Maar dat heeft tien jaar geduurd. Het zijn vooral de lidstaten, met Frankrijk, Italië en Spanje op kop, die daar op de rem hebben gestaan.' Veel lidstaten stuurden trouwens hun kat naar de besprekingen. De Europese Commissie probeert het toezicht op wagens nu Europees te organiseren, maar enkele lidstaten willen daar niet van weten.

3. De lidstaten controleerden de wagens die ze goedkeurden niet

Het was de taak van de lidstaten om te controleren of het verbod op sjoemelsoftware werd nageleefd. Maar ze deden niets met aanwijzingen dat autoconstructeurs 'irrationale strategieën' toepasten om minder te vervuilen. Sommige gebruikten bijvoorbeeld systemen die alleen werkten bij bepaalde temperaturen. 'De lidstaten zijn niet verantwoordelijk omgegaan met hun verantwoordelijkheden', zegt ondervoorzitter Mark Demesmaeker (N-VA).

4. Niemand verantwoordelijk

Hoewel verschillende betrokkenen tegenpruttelden, kon de commissie uiteindelijk iedereen horen. 'Maar iedereen heeft de paraplu opengetrokken', zegt Demesmaeker. 'Iedereen dekte elkaar zeer goed af, geen enkele topverantwoordelijke wist ergens van, de informatie was niet doorgestroomd. Maar zelfs als dat zo was, zit er toch een serieuze fout in het systeem. Alle alarmbellen hadden moeten afgaan.'

5. Diesel kan properder

Weinig diesels, ook niet van de Euro 5- en 6-generatie, halen op de weg de norm voor NOx. Nochtans bestaat de technologie wel degelijk, concludeert de commissie. Alleen werd die blijkbaar niet breed toegepast.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is